Onze ochtend begint bij Marusei. Nog voordat de moeilijke gesprekken van later op de dag zich aandienen, staan we hier met een heel concrete zoektocht: Kohaku uitzoeken voor Jan van Hezel. Jan is een klant die al vaker met ons meereisde. In zijn vijver ontbreekt nog wat rood, en vandaag willen we daar samen werk van maken.
Geselecteerd bij deze kweker
Chagoi · 70 cm
Marusei · 26-MAR-CH-001
Ai Goromo · 47 cm
Marusei · 26-MAR-AI-003
Kujaku · 48 cm
Marusei · 26-MAR-KUJ-001
Mukashi Ogon · 65 cm
Marusei · 26-MAR-MU-001
Ginrin Kohaku · 65 cm
Marusei · 26-MAR-KO-001
Kabuto · 68 cm
Marusei · 26-MAR-KAB-001
Kohaku · 64 cm
Marusei · 26-MAR-KO-002
Kujaku · 48 cm
Marusei · 26-MAR-KUJ-002
Shusui · 48 cm
Marusei · 26-MAR-SHU-001
Ai Goromo · 50 cm
Marusei · 26-MAR-AI-005
Ai Goromo · 47 cm
Marusei · 26-MAR-AI-002
Ai Goromo · 50 cm
Marusei · 26-MAR-AI-004
Asagi · 50 cm
Marusei · 26-MAR-AS-001
Shusui · 56 cm
Marusei · 26-MAR-SHU-002
In de grote bakken van Hirasawa is het een krioelende vissenmassa. Probeer daar maar eens precies die Kohaku tussenuit te halen die je wilt bekijken. We vangen de degelijke kandidaten die we kunnen zien, totdat we ongeveer negen Kohaku bij elkaar hebben. Nu begint het echte selecteren. Niet zomaar de mooiste tekening aanwijzen en klaar, maar rustig vergelijken, terugkijken en samen bespreken wat er overblijft.
Tiebo, Jeffrey, Jan, Dennis, pa en ik staan rond de bowl. Op de foto's zie je ons met de koppen boven het water: kijken, vergelijken, nog eens kijken. Hoe komt de huid over? Hoe zit de bouw in elkaar? Welke vis blijft je aandacht trekken als je ze naast elkaar ziet? Van ongeveer negen kandidaten selecteren we uiteindelijk terug naar drie. De keuze hoeft niet ter plekke geforceerd te worden. Jan neemt die laatste drie in overweging.
Normaal is het veel drukker bij Hirasawa. Jan voelt zich eerst wat opgelaten om te vragen of we voor hem kunnen scheppen. Maar juist nu het rustig is, moeten we die gelegenheid gebruiken. Voor een klant die meereist maak je gericht tijd. We hoeven niet haastig een vis aan te wijzen omdat er nog andere kwekers op het programma staan. Eerst goed uitzoeken. Dat samen selecteren, met iedereen om de bowl, is een prachtig begin van de dag. Later zouden we merken hoe anders het kan voelen als je die rust niet krijgt.
We komen aan bij het Narita event; de opening van zijn nieuwe faciliteit in de Niigata, vlakbij Nogami. Werkelijk bizar hoe goed doordacht deze koihuizen zijn ingericht. Iedere bak heeft een eigen schakelkast om maar een voorbeeld te noemen. Narita is helemaal in de feeststemming. Overal staan enorme bloemstukken met felicitatieborden voor de opening. Het ziet er indrukwekkend uit, bijna als een bloemencorso in een kas. We lopen over een grote mat met 'No.1 KOI' erop. De sfeer is goed, maar we zijn hier voor de vissen, niet voor de bloemen. We scannen de bassins onder het glazen dak, terwijl de ventilatoren boven ons zachtjes zoemen.
Er spelen echt enorm goede vissen mee in de Lucky draw van Narita. We schrijven in op vier vissen, maar geen van de Koi wordt ons gegund door de loting.
In de volgende hal staan we weer tussen de genummerde bassins. Het zonlicht valt in strakke patronen op de vloer, wat het soms lastig maakt om de vissen goed te beoordelen. We lopen langs voermachines en schakelkasten. Het is technisch, het is functioneel. Elke voor iedere vijver eentje. Een rode afsluitkraan die we passeren herinnert ons eraan hoeveel techniek er nodig is om deze juwelen in topconditie te houden. Speciale lampen, temperatuur en klimaat controle.
Bezoekers lopen af en aan tussen de bassins met bruisend water. Er hangt een bepaalde spanning in de lucht. Er zijn zoveel goede koi voor het event; ik heb letterlijk nog nooit zoveel kwaliteit bij elkaar gezien behalve op Japanse shows. Hier zwemmen vissen van miljoenen yen. Echt heel veel geld, en een andere wereld dan de markt waarvoor wij zoeken. Tegelijk zien we ook aan zulke kostbare vissen details waar thuis onmiddellijk vragen over zouden komen. Een rood oogje bijvoorbeeld. In Japan hoeft dat niet te betekenen dat een vis geen showkwaliteit heeft, terwijl het in Nederland of Europa voor een koper juist doorslaggevend kan zijn. Dat verschil neem ik mee als ik selecteer. Ik koop niet alleen voor wat ik hier in de bowl zie, maar ook voor de mensen bij wie die vis straks in de vijver zwemt.
Na de opening rijden we door naar Otsuka. Hier gaan de netten het water in en bowlen we een paar Asagi en Aka Matsuba. De eerste heeft een prachtige lichte kop en die dieprode flanken waar we naar zoeken, met twee strakke rijen donkere rugschubben. Het netvormige schubbenpatroon op de rug is werkelijk messcherp. Maar dan begint het getwijfel. Is het rood op de borstvinnen wel symmetrisch genoeg? We kijken naar de bouw, de kracht in de staart. Een Asagi moet perfectie uitstralen, anders blijft hij hier. Ook zoeken we bij Otsuka naar opdrachten voor een Ki Utsuri en een Ginrin Benigoi. Ook zien we nog een kleine Kage Shiro Utsuri die met wat liefde niet zou misstaan op een koi show.
In de auto hebben we het later over een koper die binnenkomt, drie vissen uitzoekt en binnen twaalf minuten weer vertrekt. Zo kan het dus ook. Maar dat is een andere markt, met andere budgetten en andere klanten. Bij ons duurt het vandaag veel langer. We zijn aan het zoeken naar de juiste vis én naar een prijs waarbij het voor onze klanten klopt.
En dat zoeken wordt stroef. Otsuka houdt vast aan zijn prijs en het geduld raakt op. In plaats van rustig te vragen of we een keuze hebben kunnen maken, komt de vraag of de vissen weer terug kunnen. Daar sta je dan, nog midden in je afweging. Ik begrijp best dat het voor een kweker frustrerend is als er lang geschept en gekeken wordt zonder aankoop. In Marum heb ik ook meegemaakt dat iemand uitgebreid dure vissen liet scheppen en uiteindelijk met een veel goedkoper visje vertrok. Je mag daar niet kwaad om worden, maar vergeten doe je het niet.
Toch ga ik niet kopen om het kopen. Vorig jaar vonden we hier sneller wat we zochten. Vandaag kost het meer moeite om de juiste kwaliteit te vinden. Ook het combineren van vissen tot een goede deal vraagt tijd. Als de prijs niet past, of ik de geschikte vis niet kan vinden, houdt het op. Precies daarvoor blijf ik langer in Japan: om zorgvuldig te kunnen zoeken, niet om me binnen een paar uur tot een keuze te laten dwingen. Dat maakt zo'n middag niet minder vermoeiend. De spanning neem je mee de auto in.
Onze laatste kweker van de dag is Marudoh. Het wordt al donker, en dat maakt het beoordelen in het water lastig. We staan met de koppen boven een grote blauwe bowl met drie Kohaku. Jeffrey en Tiebo kijken mee terwijl ik de patronen analyseer. We hebben een Kohaku van bijna 60 centimeter geschept. Er zit hartstikke veel power in, een forse staart, maar ze is nog niet breed in de schouders. Dat is logisch, je kunt geen peuter van twee jaar verwachten die al het postuur van een volwassene heeft. Maar bij Marudoh hangt aan het scheppen een verwachting: er moet een box worden afgenomen. We hadden eerst gekeken en twee geschikte vissen gezien. Een derde erbij vinden lijkt dan nog haalbaar. Eenmaal in de bowl valt dat tegen en moeten we verder zoeken. In het slechte licht laat je meer vissen scheppen om goed te kunnen beoordelen wat je voor je hebt. Juist daardoor groeit de druk om tot een aankoop te komen. Dat is het lastige van deze middag: rustig en kritisch selecteren voelt ineens niet meer vrijblijvend.
Wij staan intussen nog steeds in dat lastige licht te zoeken naar een derde vis voor de box. Daar zijn heel wat extra geschepte vissen voor nodig. De medewerkster die Engels spreekt legt eerlijk uit hoe de kweker het ziet. Dat waardeer ik, maar de druk die erbij hoort maakt het niet makkelijker.
Uiteindelijk kopen we drie Kohaku bij Marudoh, van 57 cm, 53 cm en 49 cm. Over de grootste praten we uitgebreid: nog rank in de schouders, maar met een forse staartaanzet, kracht en lengte. Een tweejarige vis moet je beoordelen als een tweejarige vis, niet alsof er al een volwassen vis met brede schouders voor je ligt. En onderling kunnen we ook nog wel eens van mening verschillen. Dat is de kwaliteit die je eerlijk moet laten zien en uitleggen. De frustratie gaat over het proces, de koopdruk en hoe moeilijk het vandaag is om rustig te selecteren. Niet over een gebrek aan kwaliteit dat we de vissen moeten aanpraten.
Jan en Dennis beamen op de terugweg naar het hotel hoe moeilijk het is en wat er allemaal bij komt kijken wat mensen die gewoon een visje komen kopen in de winkel niet altijd op die manier beseffen. De meeste mensen denken dat we op vakantie zijn en af en toe wat vissen aanwijzen.
In de gesprekken onderweg komt ook mijn contact met Mischa ter sprake. Hij legt uit dat hij bij veel kwekers kan helpen, maar dat sommige kwekers altijd lastiger zijn. Dan moet ik het proberen totdat ik vind wat ik zoek. En lukt het niet, dan koop ik niet om toch maar iets gekocht te hebben.
We praten ook over hoe verschillend klanten vissen beoordelen. Een Ginrin Benigoi kan in de bowl heel goed zijn, maar als er op een filmpje een donkerdere Benigoi langs zwemt, gaat de aandacht zomaar naar die andere vis. En vorig jaar kochten we bij Miyatora vier Tancho, drie Female en één Male. Christian koos die Male, die het inmiddels bijzonder goed doet in zijn vijver. Het laat zien hoeveel factoren meespelen, en waarom je kwaliteit niet tot één detail of één vergelijking moet terugbrengen. Klanten moeten je ook vertrouwen dat wij weten wat er zwemt en wat niet.
Dat is waar we deze avond steeds op terugkomen. Kritisch zijn is nodig. Maar vandaag kost het heel veel energie om die ruimte te houden. De tijd die we nodig hebben om te kiezen botst met de verwachtingen aan de andere kant van de bowl. Geen makkelijke dag, en dat mogen we best eerlijk vertellen.
De frustratie van de middag spoelen we weg met een goede Japanse BBQ. Dunne plakken gemarmerd rundvlees gaan op de tafelgrill. We hebben het over de onredelijkheid van sommige kwekers. Bij Otsuka was het ook al stroef. Lastig te vinden en dan duurt het soms net te lang. Ik ga niet kopen om het kopen. Als ik een deal sluit, moet het een goede deal zijn. We lachen om de 'goodiebag' die we kregen: een soort bonenpasta die echt niet te hachelen is. 'Wil je er een?' vraagt Tiebo. 'Nee, ik heb er zelf ook nog drie over!'
We sluiten de avond af in de Alpha One bar in Nagaoka. De spanning van de dag ontlaadt in pure kolder. Er loopt iemand met een paardenmasker en een bril rond, en voor we het weten staan we lachend op de foto. Het is de contrastrijke wereld van Japan: overdag de bikkelharde handel en de emotie aan de rand van de bowl, 's avonds de gekkigheid en de vriendschap. Morgen weer een dag, hopelijk met wat meer medewerking van de mannen met de schepnetten. De jacht gaat door.